Leita upplýsinga um leka til RÚV í tölvupóstum Más Stefán Ó. Jónsson skrifar 27. mars 2019 11:42 Már Guðmundsson, seðlabankastjóri, og Rannveig Júníusdóttir, framkvæmdastjóri gjaldeyriseftirlits bankans, á fundinum í morgun. Vísir/vilhelm Seðlabankinn telur sig hafa ætíð farið að lögum í öllum þeim aðgerðum sem hann greip til við framfylgd gjaldeyrishafta, miðað við þær upplýsingar sem bankinn hafði á hverjum tíma. Ekki hafi hins vegar bætt úr skák að skilaboðin sem Seðlabankinn fékk um lagastoðina fyrir refsiheimildum sínum hafi stangast á í einhverjum málum. Hann hafi reglulega staldrað við þegar upp kom vafi um lögmæti aðgerða bankans og leitað lögfræðiálits á mörgum stigum mála. Þrátt fyrir að hann hafi starfað í góðri trú sé ekki útilokað að stjórnsýsla Seðlabankans hafi brugðist í einhverjum málum, t.a.m. Samherjamálinu sem var til umfjöllunar á fundi stjórnskipunar- og eftirlitsnefndar Alþingis í morgun.Rökstuddur grunur? Már Guðmundsson, seðlabankastjóri, og Rannveig Júníusdóttir, framkvæmdastjóri gjaldeyriseftirlits bankans, svöruðu þar spurningum nefndarmanna sem var tíðrætt um umdeilda húsleit í höfuðstöðvum Samherja. Leitin var unnin í samstarfi gjaldeyriseftirlits Seðlabankans og embættis sérstaks saksóknara og framkvæmd í húskynnum Samherja á Akureyri og í Reykjavík fyrir nákvæmlega sjö árum síðan, þann 27. mars árið 2012. Þau Þorsteinn Sæmundsson, þingmaður Miðflokks, Brynjar Níelsson, þingmaður Sjálfstæðisflokks og Inga Sæland, formaður Flokks fólksins, gerðu sér öll mat úr því að seðlabankastjóri hafi tvívegis sagt að ekki hafi verið „rökstuddur grunur“ fyrir því að ráðast í húsleitina. Lögum samkvæmt þurfi þó að vera rökstuddur grunur um brot, sem leitt getur til ákæru, að vera til staðar til að réttlæta svo íþyngjandi aðgerð. Þeir Þorsteinn og Brynjar bentu á að aðgerðin væri sérstaklega alvarlegt inngrip í tilfelli fyrirtækja sem eru í alþjóðlegum rekstri, eins og Samherja.Frá fundi stjórnskipunar- og eftirlitsnefndar.Vísir/vilhelmMár sagði að líklega megi rekja þessar aðfinnslur þingmannanna til ónákvæms orðalags seðlabankastjóra. Ekki hafi verið nægjanlegur grunur, á þeim tíma sem ráðist var í húsleitina, til að kæra málið til lögreglu þó svo að það hafi virst stórt. Það hafi einfaldlega skort upplýsingar til að réttlæta kæru á þeim tímapunkti, ef svo hefði ekki verið hefði tæplega þurft að ráðast í húsleitina. Það sé þó engin nýlunda að sögn Más að gripið sé til slíkra íþyngjandi aðgerða án þess að það endi með ákæru. Seðlabankanum hafi auk þess borið, samkvæmt lögum, að rannsaka grun um brot á gjaldeyrislögum og fylgja þeim eftir - sem hann gerði í góðri trú.Lekar sem pirra óendanlega Fundarmönnum lék jafnframt forvitni á að vita hvernig það atvikaðist að Ríkisútvarpið var viðstatt þegar umrædd húsleit var framkvæmd hjá Samherja. Þótti það til marks um að Ríkisútvarpinu hafi verið gert viðvart fyrirfram, líklega með leka innan úr Seðlabankanum. Benti Már á að ljóst væri að Ríkisútvarpið sjálft hafi afhent bankanum upplýsingar, sem notuð voru við rannsókn málsins. Hann hafi þó ekki verið viðstaddur þá gagnaafhendingu. Hvort, og þá hvaða, samskipti áttu sér stað eftir afhendinguna séu til skoðunar innan bankans. „Ég kannast ekki við að að yfirstjórn bankans hafi heimilað afhendingu trúnaðarganga til fjölmiðilsins og ekkert liggur nú fyrir um að slíkt hafi gerst,“ sagði Már og bætti við að hann hafi beðið innri endurskoðanda um að kanna tölvupóstsamskipti sín í aðdraganda húsleitarinnar. Það hafi hann gert til að kanna hvort þar sé eitthvað að finna sem varpað geti ljósi á þetta mál. Jafnframt verði kafað í gögn gjaldeyriseftirlitsins.Þorsteinn Már Baldvinsson, forstjóri Samherja, hlýddi á svör seðlabankastjóra.Vísir/vilhelmMár sagði jafnframt mikilvægt að hafa í huga að sérstakur saksóknari hafi ráðist í húsleit í Seðlabankanum, nokkrum mánuðum fyrir húsleitina hjá Samherja. Þá hafi fjölmiðlar, jafnt innlendir sem erlendir, einnig verið viðstaddir. Skoðun á fjölmiðlaumfjöllun þess tíma leiði einnig í ljós að það hafi verið „tiltölulega algengt“ að fjölmiðlar væru viðstaddir slíkar húsleitir. Það hafi auk þess verið ómögulegt að halda slíkum húsleitum leyndum frá fjölmiðlum, ekki síst í tilfelli Samherja þar sem ráðist var í aðgerðina um „hábjartan dag.“ Már sagðist þó ekki geta svarað því hvers vegna Ríkisútvarpið virðist hafa haft forskot á aðra miðla. Hann sagðist ekki geta útilokað að upplýsingar um fyrirhugaða húsleit hjá Samherja hafi lekið innan úr Seðlabankanum. Á þeim árum sem hann hafi verið seðlabankastjóra hafi komið upp „slatti af lekum“ sem hafi „pirrað hann óendanlega.“ Vísaði hann þar til að mynda til símtals þáverandi forsætisráðherra, Geirs. H. Haarde, og Davíðs Oddssonar, þáverandi seðlabankastjóra, um neyðarlán til Kaupþings 6. október árið 2008. Það símtal hafi þó einnig verið á borði sérstaks saksóknara og því ekki útilokað að lekinn hafi komið þaðan. Erfitt sé að koma til botns í lekum sem þessum, ekki síst í ljósi þess hversu langt er liðið. „Kannski hefði átt að gera það sem FME [Fjármálaeftirlitið] gerir stundum, sem hefur oft lent í þessu. Þau vita bara að það er leki, vita ekki hvaðan hann kemur og þá kæra þau ótilgreint til lögreglu. Mér vitanlega kemur mjög lítið úr þeim málum,“ sagði Már. Alþingi Íslenska krónan Seðlabankinn Stjórnsýsla Tengdar fréttir Gríðarlegur samfélagslegur kostnaður af framgöngu Seðlabanka Seðlabankinn var engann veginn undir það búinn að framfylgja fjármagnshöfum að mati formanns Bankaráðs. 27. mars 2019 10:00 Mest lesið „Þar skeikar milljörðum í vanmati ráðuneytisins“ Viðskipti innlent Boða alvöru breytingar í jafnréttismálum efnahags- og atvinnulífs Atvinnulíf Algengast að óljósar starfslýsingar valdi togstreitu og gremju Viðskipti innlent Plastkubbahús sem eru íslensk hönnun og framleiðsla Samstarf KS fyrstir til að nýta sér nýja varaleið um gervihnetti Viðskipti innlent Jón Guðni tekur við formennsku Viðskipti innlent Hætta við flug til Madeira, Pula, Düsseldorf og Hamborgar Viðskipti innlent Sigurjón Örn tekur við af Sveini hjá Kletti Viðskipti innlent Allri stjórn Landsvirkjunar skipt út Viðskipti innlent Ekkert samtal í gangi milli stjórnvalda og sjávarútvegs Viðskipti innlent Fleiri fréttir Ekkert samtal í gangi milli stjórnvalda og sjávarútvegs VÍS opnar aftur skrifstofu á Akranesi KS fyrstir til að nýta sér nýja varaleið um gervihnetti Jón Guðni tekur við formennsku Algengast að óljósar starfslýsingar valdi togstreitu og gremju Sigurjón Örn tekur við af Sveini hjá Kletti „Þar skeikar milljörðum í vanmati ráðuneytisins“ Hætta við flug til Madeira, Pula, Düsseldorf og Hamborgar Allri stjórn Landsvirkjunar skipt út Um 80 prósent vilja að gjöld útgerða taki mið af raunverulegu aflaverðmæti Álögur ríkisins á bankana lendi að miklu leyti á almenningi Þriggja ára fangelsi og tveggja milljarða sekt Stofnandinn búinn að eignast Mandi á ný Matvælastofnun gerir ekki athugsemdir við kjötvinnslu í Álfabakka Íslandshótel taka að óbreyttu yfir rekstur Nordica og Natura Ánægjulegt að breið sátt liggi fyrir um uppgjör vegna ÍL-sjóðs Hafa samþykkt tillögu um uppgjör ríkisins á bréfum ÍL-sjóðs Icelandair skrúfar fyrir fría gosið Bein útsending: Ársfundur Seðlabankans Sýknaður í Ímon-málinu tíu árum seinna Bein útsending: Vorfundur RARIK - Hreyfum samfélagið til framtíðar Milljarðaafgangur og besta niðurstaðan í sautján ár Enginn sjái eftir því á dánarbeðinum að hafa ekki unnið meira Mögulega leikflétta og eða viðbrögð við lækkunum Miðlunarlónin standa öll mun betur en á horfðist Bein útsending: Hlýtur Carbfix Nýsköpunarverðlaun Norðurlandanna? Penninn leggst í miklar breytingar Ríflega tveggja milljarða afgangur á Akureyri Kauphöllin réttir við sér Spá aukinni verðbólgu Sjá meira
Seðlabankinn telur sig hafa ætíð farið að lögum í öllum þeim aðgerðum sem hann greip til við framfylgd gjaldeyrishafta, miðað við þær upplýsingar sem bankinn hafði á hverjum tíma. Ekki hafi hins vegar bætt úr skák að skilaboðin sem Seðlabankinn fékk um lagastoðina fyrir refsiheimildum sínum hafi stangast á í einhverjum málum. Hann hafi reglulega staldrað við þegar upp kom vafi um lögmæti aðgerða bankans og leitað lögfræðiálits á mörgum stigum mála. Þrátt fyrir að hann hafi starfað í góðri trú sé ekki útilokað að stjórnsýsla Seðlabankans hafi brugðist í einhverjum málum, t.a.m. Samherjamálinu sem var til umfjöllunar á fundi stjórnskipunar- og eftirlitsnefndar Alþingis í morgun.Rökstuddur grunur? Már Guðmundsson, seðlabankastjóri, og Rannveig Júníusdóttir, framkvæmdastjóri gjaldeyriseftirlits bankans, svöruðu þar spurningum nefndarmanna sem var tíðrætt um umdeilda húsleit í höfuðstöðvum Samherja. Leitin var unnin í samstarfi gjaldeyriseftirlits Seðlabankans og embættis sérstaks saksóknara og framkvæmd í húskynnum Samherja á Akureyri og í Reykjavík fyrir nákvæmlega sjö árum síðan, þann 27. mars árið 2012. Þau Þorsteinn Sæmundsson, þingmaður Miðflokks, Brynjar Níelsson, þingmaður Sjálfstæðisflokks og Inga Sæland, formaður Flokks fólksins, gerðu sér öll mat úr því að seðlabankastjóri hafi tvívegis sagt að ekki hafi verið „rökstuddur grunur“ fyrir því að ráðast í húsleitina. Lögum samkvæmt þurfi þó að vera rökstuddur grunur um brot, sem leitt getur til ákæru, að vera til staðar til að réttlæta svo íþyngjandi aðgerð. Þeir Þorsteinn og Brynjar bentu á að aðgerðin væri sérstaklega alvarlegt inngrip í tilfelli fyrirtækja sem eru í alþjóðlegum rekstri, eins og Samherja.Frá fundi stjórnskipunar- og eftirlitsnefndar.Vísir/vilhelmMár sagði að líklega megi rekja þessar aðfinnslur þingmannanna til ónákvæms orðalags seðlabankastjóra. Ekki hafi verið nægjanlegur grunur, á þeim tíma sem ráðist var í húsleitina, til að kæra málið til lögreglu þó svo að það hafi virst stórt. Það hafi einfaldlega skort upplýsingar til að réttlæta kæru á þeim tímapunkti, ef svo hefði ekki verið hefði tæplega þurft að ráðast í húsleitina. Það sé þó engin nýlunda að sögn Más að gripið sé til slíkra íþyngjandi aðgerða án þess að það endi með ákæru. Seðlabankanum hafi auk þess borið, samkvæmt lögum, að rannsaka grun um brot á gjaldeyrislögum og fylgja þeim eftir - sem hann gerði í góðri trú.Lekar sem pirra óendanlega Fundarmönnum lék jafnframt forvitni á að vita hvernig það atvikaðist að Ríkisútvarpið var viðstatt þegar umrædd húsleit var framkvæmd hjá Samherja. Þótti það til marks um að Ríkisútvarpinu hafi verið gert viðvart fyrirfram, líklega með leka innan úr Seðlabankanum. Benti Már á að ljóst væri að Ríkisútvarpið sjálft hafi afhent bankanum upplýsingar, sem notuð voru við rannsókn málsins. Hann hafi þó ekki verið viðstaddur þá gagnaafhendingu. Hvort, og þá hvaða, samskipti áttu sér stað eftir afhendinguna séu til skoðunar innan bankans. „Ég kannast ekki við að að yfirstjórn bankans hafi heimilað afhendingu trúnaðarganga til fjölmiðilsins og ekkert liggur nú fyrir um að slíkt hafi gerst,“ sagði Már og bætti við að hann hafi beðið innri endurskoðanda um að kanna tölvupóstsamskipti sín í aðdraganda húsleitarinnar. Það hafi hann gert til að kanna hvort þar sé eitthvað að finna sem varpað geti ljósi á þetta mál. Jafnframt verði kafað í gögn gjaldeyriseftirlitsins.Þorsteinn Már Baldvinsson, forstjóri Samherja, hlýddi á svör seðlabankastjóra.Vísir/vilhelmMár sagði jafnframt mikilvægt að hafa í huga að sérstakur saksóknari hafi ráðist í húsleit í Seðlabankanum, nokkrum mánuðum fyrir húsleitina hjá Samherja. Þá hafi fjölmiðlar, jafnt innlendir sem erlendir, einnig verið viðstaddir. Skoðun á fjölmiðlaumfjöllun þess tíma leiði einnig í ljós að það hafi verið „tiltölulega algengt“ að fjölmiðlar væru viðstaddir slíkar húsleitir. Það hafi auk þess verið ómögulegt að halda slíkum húsleitum leyndum frá fjölmiðlum, ekki síst í tilfelli Samherja þar sem ráðist var í aðgerðina um „hábjartan dag.“ Már sagðist þó ekki geta svarað því hvers vegna Ríkisútvarpið virðist hafa haft forskot á aðra miðla. Hann sagðist ekki geta útilokað að upplýsingar um fyrirhugaða húsleit hjá Samherja hafi lekið innan úr Seðlabankanum. Á þeim árum sem hann hafi verið seðlabankastjóra hafi komið upp „slatti af lekum“ sem hafi „pirrað hann óendanlega.“ Vísaði hann þar til að mynda til símtals þáverandi forsætisráðherra, Geirs. H. Haarde, og Davíðs Oddssonar, þáverandi seðlabankastjóra, um neyðarlán til Kaupþings 6. október árið 2008. Það símtal hafi þó einnig verið á borði sérstaks saksóknara og því ekki útilokað að lekinn hafi komið þaðan. Erfitt sé að koma til botns í lekum sem þessum, ekki síst í ljósi þess hversu langt er liðið. „Kannski hefði átt að gera það sem FME [Fjármálaeftirlitið] gerir stundum, sem hefur oft lent í þessu. Þau vita bara að það er leki, vita ekki hvaðan hann kemur og þá kæra þau ótilgreint til lögreglu. Mér vitanlega kemur mjög lítið úr þeim málum,“ sagði Már.
Alþingi Íslenska krónan Seðlabankinn Stjórnsýsla Tengdar fréttir Gríðarlegur samfélagslegur kostnaður af framgöngu Seðlabanka Seðlabankinn var engann veginn undir það búinn að framfylgja fjármagnshöfum að mati formanns Bankaráðs. 27. mars 2019 10:00 Mest lesið „Þar skeikar milljörðum í vanmati ráðuneytisins“ Viðskipti innlent Boða alvöru breytingar í jafnréttismálum efnahags- og atvinnulífs Atvinnulíf Algengast að óljósar starfslýsingar valdi togstreitu og gremju Viðskipti innlent Plastkubbahús sem eru íslensk hönnun og framleiðsla Samstarf KS fyrstir til að nýta sér nýja varaleið um gervihnetti Viðskipti innlent Jón Guðni tekur við formennsku Viðskipti innlent Hætta við flug til Madeira, Pula, Düsseldorf og Hamborgar Viðskipti innlent Sigurjón Örn tekur við af Sveini hjá Kletti Viðskipti innlent Allri stjórn Landsvirkjunar skipt út Viðskipti innlent Ekkert samtal í gangi milli stjórnvalda og sjávarútvegs Viðskipti innlent Fleiri fréttir Ekkert samtal í gangi milli stjórnvalda og sjávarútvegs VÍS opnar aftur skrifstofu á Akranesi KS fyrstir til að nýta sér nýja varaleið um gervihnetti Jón Guðni tekur við formennsku Algengast að óljósar starfslýsingar valdi togstreitu og gremju Sigurjón Örn tekur við af Sveini hjá Kletti „Þar skeikar milljörðum í vanmati ráðuneytisins“ Hætta við flug til Madeira, Pula, Düsseldorf og Hamborgar Allri stjórn Landsvirkjunar skipt út Um 80 prósent vilja að gjöld útgerða taki mið af raunverulegu aflaverðmæti Álögur ríkisins á bankana lendi að miklu leyti á almenningi Þriggja ára fangelsi og tveggja milljarða sekt Stofnandinn búinn að eignast Mandi á ný Matvælastofnun gerir ekki athugsemdir við kjötvinnslu í Álfabakka Íslandshótel taka að óbreyttu yfir rekstur Nordica og Natura Ánægjulegt að breið sátt liggi fyrir um uppgjör vegna ÍL-sjóðs Hafa samþykkt tillögu um uppgjör ríkisins á bréfum ÍL-sjóðs Icelandair skrúfar fyrir fría gosið Bein útsending: Ársfundur Seðlabankans Sýknaður í Ímon-málinu tíu árum seinna Bein útsending: Vorfundur RARIK - Hreyfum samfélagið til framtíðar Milljarðaafgangur og besta niðurstaðan í sautján ár Enginn sjái eftir því á dánarbeðinum að hafa ekki unnið meira Mögulega leikflétta og eða viðbrögð við lækkunum Miðlunarlónin standa öll mun betur en á horfðist Bein útsending: Hlýtur Carbfix Nýsköpunarverðlaun Norðurlandanna? Penninn leggst í miklar breytingar Ríflega tveggja milljarða afgangur á Akureyri Kauphöllin réttir við sér Spá aukinni verðbólgu Sjá meira
Gríðarlegur samfélagslegur kostnaður af framgöngu Seðlabanka Seðlabankinn var engann veginn undir það búinn að framfylgja fjármagnshöfum að mati formanns Bankaráðs. 27. mars 2019 10:00